Weidevogels beschermen langs Schelde & Durme

Om de weidevogels een duwtje in de rug te geven ontwikkelde het Regionaal Landschap Schelde-Durme een project rond vrijwillig weidevogelbeheer. De doelstelling is tweeledig: enerzijds de instandhouding en uitbreiding van de broedpopulatie van weidevogels en anderzijds de ontwikkeling van samenwerkingsverbanden en netwerken tussen o.m. lokale boeren, natuurbeschermers en jagers, in het bijzonder aangaande weidevogels en weidevogelbescherming.

Vrijwillige nestbescherming

Er zijn diverse oplossingen te bedenken om weidevogels te beschermen: het instellen van natuurreservaten, minder intensief boeren met aangepaste technieken en het beschermen van eieren en jongen. Dat laatste noemen we vrijwillig weidevogelbeheer. Vaak willen boeren hier aan mee werken, maar in het voorjaar is hun tijd beperkt. De hulp van vrijwilligers is dan ook noodzakelijk.

Ook in onze streek werken vrijwilligers en boeren samen om de nesten te beschermen. Zo worden de nesten gemarkeerd zodat de boer ze kan zien en sparen tijdens het bemesten of maaien. Daarnaast worden er op weilanden nestbeschermers over het nest geplaatst zodat het vee de eieren niet kan vertrappelen en gaan vrijwilligers mee op de maaimachine om kuikens te verplaatsen naar een andere en veiliger plek!

Beheerovereenkomsten weidevogelbeheer

Als land- of tuinbouwer kan je voor een periode van vijf jaar een vrijwillige beheerovereenkomst sluiten met de Vlaamse overheid. In ruil voor het uitvoeren van een aantal maatregelen en het naleven van bepaalde voorwaarden krijg je dan jaarlijks een vergoeding. Zo kan je als land- of tuinbouwer zelf voor een beter milieu en meer natuur zorgen en bijdragen tot een mooier landschap in Vlaanderen.

Een landbouwer is de ideale partner op de weidevogels er opnieuw bovenop te helpen. door een beheerovereenkomst af te sluiten maak je voor weidevogels écht het verschil door:

• later te maaien of te beweiden, wat het broedsucces en de overlevingskansen van de kuikes verhoogt.
• akkerland om te zetten in grasland, wat de kwaliteit van de leefgebieden verbetert.
• nestbeschermers te plaatsen.
• vluchtstroken aan te leggen.

Over de beheersovereenkomsten weidevogelbeheer kan je meer lezen in deze brochure (pdf, 307 KB).

Gruttobeheer in de Kalkense Meersen

In het kader van het geactualiseerde SIGMA-plan worden de Kalkense Meersen in de nabije toekomst als natuurgebied ingericht. De weidevogels krijgen hierin bijzondere aandacht. Het Regionaal Landschap ondersteunt sinds 2007 de aanwezige weidevogels (vooral grutto) in afwachting van deze toekomstige inrichting. Dit doen we met tijdelijke maatregelen, zoals later maaien en rustperiodes inbouwen.  Zo bieden we landbouwers nu al de kans om zich te specialiseren in weidevogelbeheer.

Landbouwers kunnen de volgende drie pakketten afsluiten voor hun percelen:

• Rustperiode: geen landbewerkingen tussen 1 april en 15 juni. Hiervoor ontvangt de landbouwer een vergoeding van € 350/ha
• Rustperiode met vluchtzone: geen landbewerkingen tussen 1 april en 1 juni. Tijdens bewerken tussen 1 en 15 juni wordt gewerkt naar een vluchtzone toe. Hier bedraagt de vergoeding € 200/ha. Een eventuele vluchtstrook wordt vergoed tegen € 350/ha.
• Extensieve beweiding: inscharen van maximum twee runderen in de periode tussen 1 april en 1 juni. voor dit pakket ontvangt de landbouwer € 250/ha

In 2011 werkten we samen met 12 landbouwers in 91,34 hectare perceelsdekkende maatregelen. Op deze manier konden ongeveer 21 koppels grutto en 30 koppels kievit effectief beschermd worden. Deze maatregelen komen natuurlijk ook de andere soorten weidevogels ten goede!

Voor de bescherming van de weidevogels in de Kalkense Meersen krijgt het Regionaal Landschap financiële steun van het Agentschap voor Natuur en Bos.