Plant een hoogstamboomgaard

Hoogstamboomgaarden zijn een ‘vijfsterrenhotel’ voor de natuur. Dieren vinden er voedsel, rust en nestplaats. Bovendien geven de bomen lekker fruit. Ontdek hier de voordelen van hoogstamboomgaarden en hoe je deze kan aanplanten.



Terug naar overzicht

Voordelen van hoogstamboomgaarden

Hoogstamboomgaarden zijn een ‘vijfsterrenhotel’ voor de natuur. Dieren vinden er voedsel, rust en nestplaats. 
Vogels zoals de zanglijster kiezen hun zangpost in de hoge fruitbomen. Een steenuiltje huist in de holte van een oude boom. De bloesems vormen een stuifmeelbron voor vele insecten. Afgevallen fruit trekt vogels, vlinders en kleine zoogdieren aan. Bovendien geven de bomen lekker fruit. Een win-win situatie voor mens én dier.

 

Hoe leg je een hoogstamboomgaard aan?

Een plan is essentieel wanneer je hoogstamfruitbomen wilt planten. Een plan waar goed over nagedacht is, zorgt ervoor dat je jaren kan genieten van je hoogstamfruitbomen.

Stap 1: verken je terrein

Leg je potlood en papier nog even aan de kant. Eerst gaan we naar buiten en het terrein verkennen. Is jouw tuin geschikt voor één of meerdere hoogstamfruitbomen?

Is er voldoende plaats ?

Zijn er obstakels in je tuin zoals een tuinhuis, andere bomen...  Respecteer de natuurlijke groei van een fruitboom. De ruimte moet voldoende groot zijn voor een boom op volwassen leeftijd. De breedte van de kroon van een boom hangt af van de soort, het ras, bodem,... Dus dit zijn enkele algemene afmetingen die wij hanteren. Opgelet, het gaat over hoogstamfruitbomen.

  • Kers, kriek, notelaar, tamme kastanje: kroondiameter tot 12m
  • Appelaars: kroondiameter tot 10m
  • Peer, pruim, kwee, mispel: kroondiameter tot 8m

De bodem

De meest geschikte bodem voor hoogstamfruitbomen is een goed ontwaterde zandleem- of leembodem. Hoogstamfruitbomen houden niet van natte voeten. De grondwaterstand mag in de winter niet hoger zijn dan 80cm onder het maaiveld.

© Yves Adams

Lees ook zeker onze brochure  Hoogstamboomgaarden - praktische gids

 

Wil jij minimum 10 hoogstamfruitbomen planten op een perceel in het open landschap (m.a.w. niet in de tuinsfeer). Dan is een aanplantproject iets voor jou! Contacteer ons Landschapsloket voor informatie en advies.

© Yves Adams

Stap 2: Het grondplan

Hou je potlood en papier klaar, we gaan het plan uit tekenen. Je weet hoeveel bomen je kan planten, bedenk nu welke soorten (appel, peer, noot, kastanje, pruim, kers, kriek,...) je wilt.  Schets je tuin of deel van je tuin op papier (liefst op schaal) vergeet ook niet de 'obstakels'. Bij het planten van bomen moet je rekening houden met enkele wettelijke regels. Je moet een boom 2m van de erfgrens planten.  Kleine boompjes worden groot. Om te voorkomen dat de volwassen fruitbomen mekaar hinderen, plant je best niet te dicht bij elkaar. De plantverbanden:

  • Kers, kriek, notelaar, tamme kastanje: 12 x 12 m
  • Appel: 10 x 10 m
  • Peer, pruim, kwee, mispel: 8 x 8 m

Met deze info kan je nu de bomen op het grondplan tekenen. Soms is het wat puzzelwerk. Als je twijfelt of er voldoende plaats is, kies dan voor één boom minder. Beter te veel plaats dan te weinig. Want een fruitboom die je elk jaar stevig moet terugsnoeien geeft minder vruchten.

 

© RLZH
© Gert Elsen

Stap 3: De raskeuze

Je kan een fruitboom kiezen op basis van zijn vruchten, boomvorm, gewenst gebruik… Maar je eigen voorkeur is niet het enige waar je rekening mee houdt. Om vruchten te hebben moeten de fruitbomen bloeien en deze bloesems bestoven worden.De beste bestuiving gebeurt door variëteiten te laten bestuiven door variëteiten met goed stuifmeel en die in dezelfde periode bloeien. Qua bestuiving kan je fruitbomen in twee grote groepen verdelen, de zelfbestuivende soorten en de kruisbestuivende soorten.

Lees meer in onze brochure 'Hoogstamboomgaard - praktische gids'. 

 

Stap 4: ... en planten maar!

Plantperiode

(Fruit)bomen planten doe je wanneer de bladeren van de bomen zijn, tussen november en maart. Het ideale moment is eind december.

Transport

Zeer belangrijk! Let er bij het transporteren van de bomen op dat de wortels niet kunnen uitdrogen. Transporteer in een gesloten wagen of dek de wortels af met een zeil.

Nu je klaar bent met de voorbereiding, stroop je mouwen op en planten. Veel succes!

 

Stap 5: Bescherm je fruitboom tegen vee

Een hoogstamboomgaard kan je in vele gevallen prima combineren met vee. De dieren vormen handige grasmachines, leuk gezelschap en kunnen je melk en vlees opleveren. Een hoogstamboom is echter niet zonder meer opgewassen tegen de bezigheden van onze grazende vrienden. Zonder gepaste bescherming worden ze weleens aangevreten door knabbelgrage paarden, geiten, schapen of wild. Hieronder vind je een overzicht van diverse soorten veebeschermingen. Hiermee kan je aan de slag om je bomen, duurzaam te wapenen tegen vraat.

© Regionale Landschappen

Schapen

Veebescherming schapen
© RLZH

Geiten

Veebescherming geiten
© RLZH

Paarden en schapen

Veebescherming paarden en schapen
© RLZH

 

Wil je graag meer info over de verschillende types veebeschermingen? Ben jij op zoek naar de technische fisches voor de verschillende veebeschermingen?

Meer weten...
Veel plezier met je fruitbomen!