Samen met onze partners zetten we ons in om de Meirdam, een prachtig stukje van de Sint-Onolfspolder in Dendermonde, nieuw leven in te blazen. Door natte natuur te herstellen zorgen we niet alleen voor meer waterbuffering, maar ook voor een rijke en gevarieerde natte natuur waar planten en dieren zich thuis voelen. Het project helpt het veen vochtig te houden en droogte en hitte beter op te vangen.
Met de resultaten van een ecohydrologische studie (uitgevoerd door IMDC) gaan we heel concreet aan de slag. Door het plaatsen van kleine stuwtjes en het uitvoeren van beperkte afgravingen herstellen we de natuurlijke waterpeilen. Zo ontstaan er biodiverse sloten en vochtige, bloemrijke graslanden.
Samen bouwen we aan een klimaatrobuuste toekomst en geven we natte biodiversiteit in de Meirdam een stevige duw in de rug.
RLSD coördineert dit initiatief in samenwerking met Natuurpunt.
Partners: Agentschap voor Natuur en Bos, Provincie Oost-Vlaanderen, Polder Schelde Durme Oost, Stad Dendermonde, De Vlaams Waterweg, Google, WWF.
Dit initiatief maakt deel uit van het Wetlandplan van Natuurpunt en van het Interreg-project Blue Transition. Het draagt bij aan het actieprogramma van Nationaal Park Scheldevallei.
Vier gerichte aanpassingen in de Galgen- en Kempenbeek zullen de afvoer vertragen en het waterpeil verhogen. Zo verbeteren we de biotoop in de waterloop en ontstaan mogelijkheden tot infiltratie op de zandgronden. De hogere waterbeschikbaarheid helpt lokaal de droogtestress in de landbouw te verminderen. Op bovenlokale schaal zorgt het voeden van het grondwater in de zandgronden voor extra kwel in natte gebieden langs de Schelde zoals het Donkmeer.
RLSD en Polder Tussen Schelde en Durme coördineren dit initiatief.
Partners: Gemeente Berlare, Boerennatuur
PlattelandsTv kwam langs en bracht dit project in beeld in een prachtige reportage!
Via het LEADER-project Waterzekere Moerbeke-Polder werkt RLSD samen met Moerbeke-Polder en VITO aan waterzekerheid in het gebied tussen de Moervaart, de dekzandrug en het krekengebied. Dit gebied heeft een groot potentieel voor het bouwen aan een natuurlijke zoetwaterspons met voordelen voor landbouw, natuur en drinkwaterproductie. Via het LEADER-project zullen we samen met onze partners door middel van watersysteemanalyse, een permanent monitoringsysteem en gebiedscoalitie bouwen aan een klimaatrobuust en weerbaar watersysteem. Zo brengen we samen de potentie tot sponswerking van dit unieke gebied in kaart en werken we aan een breed gedragen toekomstvisie die de waterzekerheid en klimaatrobuustheid van het gebied vormgeeft en duurzaam verankert met een blijvende meerwaarde voor landbouw, natuur én mens.
Partners: Moerbeke-Polder, Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek en Regionaal Landschap Schelde-Durme i.s.m. stad Lokeren en gemeente Stekene
In het Waasland zorgen zowel droogte als wateroverlast voor grote uitdagingen voor een volhoudbare landbouw en weerbare natuur. Gemeenten, landbouwers en water- en natuurbeheerders hebben nood aan begeleiding om doordachte maatregelen te nemen zoals stuwen en kleine landschapselementen. Viaverda en Regionaal Landschap Schelde-Durme brengen deze partijen samen in enkele deelgebieden, zoeken concrete oplossingen en koppelkansen en bieden technische, praktische en administratieve ondersteuning op maat. Dit LEADER-project vertrekt vanuit lokale noden en werkt via een bottom-up aanpak naar concrete realisaties met oog voor ecologische en economische duurzaamheid. De opgedane kennis wordt breed gedeeld via studiedagen, publicaties en het Waterportaal zodat ook andere gemeentes in het Waasland hieruit kunnen leren.
Partners: Viaverda vzw, Regionaal Landschap Schelde-Durme en de gemeenten Sint-Gillis-Waas, Stekene en Waasmunster en stad Lokeren.
Van oudsher is Sinaai een waterrijke plek met talrijke beken, poelen en waterlopen. Samen met stad Sint-Niklaas worden nieuw verworven percelen omgevormd tot een plek waar water, natuur, landschap, beleving en spelen centraal staan. De Belselebeek krijgt in het ontwerp een centrale plek en zal een nieuwe bypass krijgen door de projectsite. Zo willen we het landschap als spons herstellen en tegelijkertijd de beleving ervan mogelijk te maken met speelelementen langs en over de nieuwe meander en flauwe oevers.
RLSD en Stad Sint-Niklaas zijn trekkers van dit initiatief.
Lokale besturen willen de wateroverlast aanpakken in de Beneden-Dendervallei. Tegelijk willen ze samen met Vlaamse en provinciale partners het openruimtegebied tussen Aalst, Lebbeke en Dendermonde klimaatadaptief ontwikkelen met kansen voor landbouw, natte natuur en beleving. In het kader van T.OP Dender en het Nationaal Park Scheldevallei worden hiervoor vanaf 2025 een masterplan en actieprogramma opgemaakt. Vanaf 2026 start de stapsgewijze realisatie op het terrein.
RLSD en Provincie Oost-Vlaanderen (Dienst Ruimtelijke Planning) coördineren dit initiatief.
Partners: Stad Aalst, stad Dendermonde, gemeente Lebbeke, Terrestrisch OntwikkelingsProgramma T.OP Dender, Nationaal Park Scheldevallei, De Vlaamse Waterweg, Departement Omgeving, Polder Beneden-Dender
Op de grens van Buggenhout en Lebbeke in het openruimtegebied Gersemeers werken we aan een plek waar natuur, water en landschap hand in hand gaan. Het gebied helt zacht af naar de Vondelbeek en het gecontroleerd overstromingsgebied. Met sponsbossen, stuwtjes en andere ingrepen wordt regenwater beter opgevangen en vertraagd afgevoerd. Zo kan Gersemeers water bufferen bij hevige regen én tegelijk de bodem voeden tijdens drogere periodes. Door herstel en aanplant van kleine landschapselementen ontstaat een aantrekkelijk landschap waar planten en dieren meer kansen krijgen. Met dit project, onderdeel van T.OP. Dender, bouwen we aan een landschap dat bestand is tegen zowel droogte als overstromingen – én waar het bovendien aangenaam vertoeven is.
Partners: Gemeente Buggenhout, T.OP Dender (Departement Omgeving, Provincie Oost-Vlaanderen)
'Levende Lokerenbeek' is een voortraject om een belangrijke waterloop in de gemeente Zele (deelbekken van de Durme) op te waarderen tot een hoogkwalitatieve en veerkrachtige waterstructuur. Hier liggen in het hele stroomgebied kansen om waterlopen te vernatuurlijken, water te bergen, langer vast te houden en te zuiveren voordat het in het Durme- en Scheldesysteem terecht komt. Bij de plannen worden de kansen voor het verhogen van de landbouwwaarde in het gebied en voor het verbeteren van de natuurverbinding tussen Durme en Schelde meegenomen.
RLSD en Polder Tussen Schelde en Durme coördineren dit initiatief.
Partners: Gemeente Zele, Provincie Oost-Vlaanderen
In Dendermonde werken we samen met partners aan het vasthouden van water in het landschap, wat zowel de natuur als de inwoners ten goede komt. Aan Krijgem plaatsen we een stuw en herstellen we een waterloop zodat proper water niet meer naar de rioolwaterzuivering stroomt maar wel het vlakbij gelegen meersengebied en de verderop gelegen Meirdam van water voorziet. Bovendien vermindert het zo het risico op overstroming aan de Gentsesteenweg. Aan de Oude Denderarm plaatsen we nieuwe stuwen die het water langer vasthouden. Zo blijft het peil in de visvijver hoog, worden oevers beschermd en krijgt de natte natuur alle kansen om zich te ontwikkelen. Daarnaast kopen we extra percelen aan en richten ze in als een groen en toegankelijk natuurgebied, als toegangspoort pal naast het centrum. Het wandelpad wordt opgehoogd en hersteld zodat bezoekers droog en comfortabel kunnen wandelen. Zo groeit ‘het mooiste plekje van Dendermonde’ uit tot een nóg waardevollere bestemming voor mens én natuur.
Partners: Stad Dendermonde, Polder Schelde Durme Oost, Regionaal Landschap Schelde-Durme, Nationaal Park Scheldevallei, Aquafin, Farys
Het gebied rond het historische Hof te Moortere is een traditioneel landschap gekenmerkt door kleinschaligheid en variatie. Je vindt er houtkanten, grachten, zeer natte tot drogere bospercelen en hooilanden, graasweides, ruigte, bomenrijen en moeras in een gebied met een rijke geschiedenis. RLSD zal samen met de particuliere eigenaar en met aangelanden concrete acties ondernemen om de ecologische en landschappelijke waarde te versterken. Eén van de uitdagingen is om meer water vast te houden in het gebied gelegen langs de Grote Molenbeek. Het is een integraal project: naast ingrepen op het watersysteem is er ook aandacht voor houtig erfgoed en natuurontwikkeling.
RLSD coördineert dit initiatief i.s.m. particulieren en met cofinanciering van Provincie Antwerpen. Het kadert in het Riviercontract Vliet-Grote Molenbeek.
Partners: Vlaamse Milieumaatschappij, Polder Vliet en Zielbeek, gemeente Puurs-Sint-Amands, Natuurpunt Klein-Brabant, Bosgroep Antwerpse Gordel
Het gebied ‘Zevenkoten’ bevindt zich langs de Schelde ten oosten van Dendermonde. Landschappelijk wordt het gekenmerkt door weiland en bos (populieren). De verdroging van het gebied zorgt voor problemen. Het leidt tot een verarming van de biodiversiteit in het gebied en afbraak van veen in de bodem. In lange droogteperioden zorgt een te lage waterstand voor opbrengstverlies voor de landbouw. Het plan is om van Zevenkoten weer een meersengebied te maken dat als een echt sponslandschap water kan bufferen en laten infiltreren.
Eind 2023 werd het subsidiedossier ‘Sponslandschappen als Denderpraktijk’, ingediend met T.OP Dender, goedgekeurd in kader van de subsidieoproep ‘Lokale gebiedsdeal droogte 2.0’ van de Vlaamse overheid. Maatregelen die zullen uitgevoerd worden zijn het plaatsen van een stuw om de waterafvoer te vertragen en het grondwaterpeil te verhogen, het bevorderen van de infiltratie van hemelwater van grote gebouwen aan de rand van het gebied, vervuild water dat ongewenst het gebied binnenkomt te zuiveren en de waterloop open te leggen en ecologische oeverzones aan te leggen.
RLSD ondersteunt deze samenwerking. Zevenkoten maakt deel uit van het Nationaal Park Scheldevallei.
Partners: Stad Dendermonde, Polderbestuur Vlassenbroek, Agentschap voor Natuur en Bos, Provincie Oost-Vlaanderen, T.OP Dender, Departement Omgeving.
De Europese otter als beschermde soort staat centraal in dit project dat tot doel heeft de populaties in Nederland, Vlaanderen en het westen van Duitsland te verbinden. In de jaren '80 was de otter in Nederland en Vlaanderen uitgestorven, maar recente inspanningen leidden tot een bloeiende populatie in het noorden van Nederland. De otter verschijnt nu ook sporadisch in Vlaanderen, maar er zijn dringende verbeteringen nodig in de habitat en de ecologische verbindingen.
Een veilige oversteek tussen twee (potentiële) ottergebieden Kalkense Meersen (Kalken) en het Donkmeer (Berlare) zal nu worden onderzocht te noorden van Uitbergen (Berlare).
Partners: WWF, Nationaal Park Scheldevallei, Provincie Oost-Vlaanderen en RLSD
De Barbierbeekvallei ligt in het noordoosten van Provincie Oost-Vlaanderen in het Waasland. Binnen het projectgebied in de gemeenten Kruibeke, Temse, Sint-Niklaas en Waasmunster ondersteunen we acties op terrein die het groenblauwe netwerk versterken en uitbreiden. De regio is rijk aan waardevolle poelen waar extra aandacht naar gaat: niet alleen aanleg, behoud en herstel maar sinds kort ook het bufferen van de poelen van omliggend landgebruik.
RLSD ondersteunt deze samenwerking.
Partners: Provincie Oost-Vlaanderen, Vlaamse Milieumaatschappij, Toerisme Waasland, Toerisme Oost-Vlaanderen, Vlaamse Landmaatschappij, Interwaas, De Vlaamse Waterweg , Erfpunt, Agentschap Onroerend Erfgoed, Algemeen Boerensyndicaat, Boerenbond, KRUIN, Natuurpunt Waasland, Agentschap voor Natuur en Bos en de gemeenten Temse, Kruibeke, Sint-Niklaas, Waasmunster en Beveren
Op de overgang van het reliëfrijke Brabant naar de Dendervallei ter hoogte van Aalst wisselen bossen, kouters, weilanden en bebouwing elkaar af. In dit studieproject wordt het functioneren van het watersysteem in kaart gebracht met nadruk op bronnen in de buurt van Kluizenbos, Heuvelpark, Kluiskouter, Abdij van Affligem en Kravaalbos. Ook wordt gewerkt op oplossingen om de bronnen en het water maximaal te integreren in woonwijken vlakbij. We zoeken tevens koppelkansen met erfgoedwaarden, recreatieve verbindingen en klimaatadaptatie.
Departement Omgeving coördineert dit initiatief i.s.m. RLSD.
Partners: Provincie Oost-Vlaanderen, stad Aalst, Natuurpunt, rioolbeheerder
Het Puitvoetbos is een bos in de stad en heeft enorm veel potentieel als klimaatadaptieve buffer voor de stadsbewoners. Op dit moment leiden alle grachtjes in het bos lijnrecht naar de ringgracht. De ringgracht beschermt de stad tegen overstromingen. Door het water dat door Puitvoetbos stroomt langer op te houden kan de ringgracht ontlast worden. In het bos is er nog ruimte genoeg om water op te houden en te laten infiltreren, door het plaatsen van stuwen of het aanleggen van (bespeelbare) wadi’s. Daarnaast biedt Puitvoetbos koelte en schaduw voor de vele appartementsbewoners rondom. Het bos moet daarvoor voldoende toegankelijk en bekend gemaakt worden. Als kers op de taart wordt er geïnvesteerd in speelnatuur en biodiversiteit.
Op dit ogenblik (2024) bevindt dit project zich in de beginfase.
RLSD en Stad Sint-Niklaas zijn trekkers van dit initiatief.
Partners: Agentschap Natuur en Bos
In het noorden van Temse ligt de helling van de Cuesta van het Waasland. De Vlierbeek is in deze regio de enige mogelijke fysieke en natuurlijke verbinding tussen de Durmevallei en de hoger gelegen kouter op de cuesta. Deze verbinding loopt via provinciaal domein De Roomakker. Vanuit het actieprogramma van Nationaal Park Scheldevallei en Groenpool Tielrode wordt onderzocht of er meer ruimte kan gegeven worden aan de Vlierbeek als groenblauwe verbinding en hoe water langer vastgehouden kan worden.
Nationaal Park Scheldevallei en RLSD begeleiden het proces.
Partners: Gemeente Temse, Provincie Oost-Vlaanderen
Van bron tot monding en valleibreed vormt water de drijvende kracht voor beslissingen en ontwikkelingen in een weerbaar landschap. De watermedewerkers van de Regionale Landschappen timmeren mee aan een Vlaams weerbaar waterland. Ontdek op de overzichtskaart alle watergerelateerde projecten van de Regionale Landschappen!
De reeks Landschapbouwers van Plattelandstv brengt maandelijks een waterproject van de Regionale Landschappen. Je maakt kennis met de streek, een medewerker vertelt over een specifiek waterproject en een vrijwilliger toont hoe hij/zij meewerkt aan het landschap.
