KLEVVER

Hoe kunnen we samen werken aan een sterker, biodivers landschap over de grenzen heen? Met KLEVVER zetten we via het herstel en de aanplant van kleine landschapselementen in op een veerkrachtige leefomgeving waarin natuur en mens elkaar versterken.



Delen

Over dit project

De biodiversiteit in zowel België als Nederland in de open ruimte gaat al jaren achteruit. Kleine landschapselementen zoals houtkanten, poelen, hagen en bosjes spelen een cruciale rol voor biodiversiteit, klimaatbestendigheid én een aantrekkelijk landschap. Maar wie neemt het initiatief voor aanleg en beheer? En hoe verzekeren we het behoud ervan op lange termijn?

Met het Interreg Vlaanderen-Nederland project KLEVVER – Kleine LandschapsElementen in een Visie met Vermaatschappelijking van het Ecologisch Raamwerk – zoeken partners aan beide kanten van de grens naar antwoorden. Via het project zetten we in op duurzame publiek-private samenwerking waarbij inwoners, bedrijven, overheden en organisaties samen investeren in natuur en landschap. Niet via losse acties, maar via duurzame samenwerkingen die lokaal gedragen worden.

Binnen KLEVVER worden kleinschalige landschapselementen aangelegd of hersteld. Vrijwilligers worden ondersteund via opleidingen, uitwisselingen en gezamenlijke werkweken. Zo groeit niet alleen de biodiversiteit, maar ook de betrokkenheid en veerkracht van de lokale gemeenschap.

Regionaal Landschap Schelde-Durme is één van de Vlaamse partners in dit grensoverschrijdende project. We doen onder meer landschaphistorisch onderzoek naar traditionele beheervormen voor heggen, houtkanten en andere kleine landschapselementen. We onderzoeken of deze oude beheertechnieken vandaag opnieuw toepasbaar zijn binnen moderne landbouwpraktijken en of vrijwilligerswerking een toekomstgericht alternatief kan bieden.

De inzichten uit het project vertalen we naar een luisterwandeling en/of podcast, zodat ook het brede publiek kennis kan maken met de rijkdom van kleine landschapselementen en hun rol in ons landschap.

In 2028 ronden we het project feestelijk af met een landschapsfeest rond houtkanten.

Projectinfo

  • Wanneer? 2026 - september 2028
  • Waar? Provincies Oost-Vlaanderen, Antwerpen, Vlaams-Brabant en Noord-Brabant (NL)
  • Meer weten? Contacteer Eliza Romeijn-Peeters  via eliza@rlsd.be. 

KLEVVER bij RLSD

Gemeente Bornem beschikt over een inventarisatie van kleine landschapselementen in zowel eigen beheer als in privé-eigendom. De inventarisatie is toe aan een update met nieuwe potentiële aanplantlocaties. Bovendien werkt de gemeente aan de uitrol van een Loket Onderhoud Buitengebied (LOB), een samenwerkingsverband dat lokale besturen ondersteunt bij regulier landschapsbeheer van inventarisatie tot uitvoering van beheer van kleine landschapselementen. De gemeente zette de voorbije jaren met ondersteuning van Regionaal Landschap Schelde - Durme de eerste stappen in de update van de inventarisatie en de koppeling daarvan aan de LOB-werking. Het doel is om het beheer van het buitengebied vlotter, duurzamer, beter gedragen,  efficiënter en meer proactief te laten verlopen.

We botsen echter op volgende zaken:

  • Hoe kunnen we meer betrokkenheid en eigenaarschap creëren bij landbouwers rond KLE’s en landschap? 
  • Hoe kunnen we communiceren met randgemeentes opdat beheer niet stopt aan de gemeentegrens? 
  • Hoe garanderen we de noodzakelijke opvolging van nieuwe aanplantingen naast de goegevulde agenda van de groendienst?
  • Hoe behouden we het overzicht van opgelegde voorwaarden in kapmachtigingen en omgevingsvergunningen zodat (her-)aanplantingen effectief en goed gebeuren?
  • Hoe geraken we tijdig op de hoogte van (droogte-)stress, beschadigingen, … van oudere én nieuwe aanplantingen? Zo kunnen we tijdig de nodige actie ondernemen om blijvende schade, verlies en afsterven te beperken. 
  • Hoe kunnen we communiceren naar inwoners over de keuzes die de gemeente maakt op vlak van landschapsbeheer?
  • Hoe laten we het belang van KLE’s deel uitmaken van het DNA van alle gemeentelijke diensten?
  • Welke actoren kunnen een taak opnemen in het landschapsbeheer van de gemeente?
  • Welke beheertaken kunnen, mogen en willen vrijwilligers op zich nemen?

Dankzij dit project kunenn we een antwoord vinden op deze vragen. We willen een duurzame beheerstructuur opbouwen aan de hand van zowel bestaande als nieuwe aanplantingen. 

© RLSD
© RLNH
© RLNH

Partners

KLEVVER is een project van Regionaal Landschap Schelde-Durme (BE), Regionaal Landschap Kleine en Grote Nete (BE), Regionale Landschap Noord-Hageland (BE), Regionaal Landschap Rivierenland (BE), Regionaal Landschap De Voorkempen (BE), Brabants Landschap (NL), Stichting Landschap Het Groene Woud (NL) en Stichting Ark-Rewilding Nederland (NL) en wordt mogelijk gemaakt dankzij steun van Interreg Vlaanderen–Nederland.