Hof van Wissekerke

Ontsluiting voormalige moestuin en paardenweide kasteel Wissekerke en herinrichting tot een groene ontmoetingsplek voor de buurt. Het ontwerp kwam tot stand via een participatietraject met diverse actoren en doelgroepen (buurt, jeugdraad, seniorenraad, kinderen, lokale experts,…).

Wat?

Herinrichting voormalige moestuin en paardenweide kasteeldomein Wissekerke tot een natuurlijke spel- en ontmoetingsruimte

Waar?

Bazel, deelgemeente van gemeente Beveren-Kruibeke-Zwijndrecht, tussen de Lamperstraat en kasteeldomein Wissekerke

Partners?

Gemeente Beveren-Kruibeke-Zwijndrecht, PDPO project Provincie Oost-vlaanderen

Status?

Dit project is afgerond. Het park werd feestelijk geopend op 27 juni 2025.

Het project

© RLSD

Het gaat om de gearceerde percelen op het plan.

De voormalige moestuin en de paardenweide maken deel uit van het kasteelpark Wissekerke. Voorheen waren beide percelen in privé-eigendom, recent werden ze aangekocht door de gemeente. Het zijn twee groene percelen die het openbare gedeelte van het historische kasteelpark een pak groter maken en de rondgang rond het kasteel opentrekken. De gemeente wilde dat de percelen zo optimaal mogelijk gebruikt kunnen worden en wil ze openstellen voor buurtbewoners, verenigingen, schoolkinderen en maatschappelijk kwetsbare personen. Deze openbare ruimte moest een ontmoetingsplek in het groen worden. Team Natuur in de buurt van RLSD ondersteunde de gemeente bij alle fases van deze herinrichting: van begeleiding bij het participatietraject en landschapsontwerp tot uitvoering.

Het ontwerp

Ondertussen werd het ontwerp gefinaliseerd.

© RLSD
© RLSD
Download het ontwerp

Nieuw buurtpark Hof van Wissekerke feestelijk geopend

Bazel – deelgemeente van Kruibeke - heeft er een prinsheerlijk buurtpark bij! In de schaduw van Kasteel Wissekerke opende vrijdag 27 juni nog net voor de zomervakantie op de plaats van de voormalige moestuin en paardenweide van de site een nieuw buurtpark om te spelen en te klauteren, buren te ontmoeten, af te spreken met vrienden voor een picknick of gewoon even te wandelen en rust en natuur op te zoeken. Op vraag van de gemeente richtte Regionaal Landschap Schelde-Durme de voormalige moestuin en paardenweide van kasteeldomein Wissekerke in tot een natuurlijke spel- en ontmoetingsruimte. In het nieuwe parkdeel staat ontmoeting en spelen centraal. Zo vormt het een mooie aanvulling op het bestaande statige kasteelpark. Ook de reporters van Tv Oost kwamen langs bij het voltooide project

Park verbindt natuur, erfgoed en buurt

De muur van de voormalige moestuin kreeg een opfrissing en de standplaats van de oude monumentale kastanjebomen werd ontdaan van spontane bosopslag. Zo komt het oude landschapspark weer tot zijn recht. Naast de bestaande fauna werden her en der nieuwe groepjes inheemse struiken aangeplant. Ann Sels, teamcoach team Natuur in de buurt:“Tijdens het participatietraject betrokken we de jeugdraad en de naastgelegen school. Het was voor kinderen en jongeren niet evident om te spelen in het statige kasteelpark. Nu krijgen kinderen vrij spel in een nieuwe speeloase met heuvels, zand, water en klauterelementen. Buurtbewoners kunnen elkaar ontmoeten op een lange picknickbank of zitten onder de majestueuze Corsicaanse Den met uitzicht op het kerkje van Bazel.”

Rechte en kronkelende paden

Een gloednieuw wandelpad sluit aan op de bestaande wandelpaden in het park. Een lang recht pad vanaf de oude moestuinpoort volgt de loop van het oorspronkelijke moestuinpad dat er destijds lag. Zo voel je al wandelend de geschiedenis tot leven komen. Andere paden kronkelen dan weer verder door het hooiland, langs de speeloase en monumentale kastanjebomen. Een deel van het mooie oude parkpad verdween in de loop van de tijd onder een bramenstruweel. Ook dit ontbrekende pad langs de beek wordt na het broedseizoen opnieuw aangelegd door de bramen gedeeltelijk te maaien om ruimte te maken voor het pad. Nu krijgen de zangvogels de nodige rust en tijd om hun nest groot te brengen.  De wandelpaden zijn integraal toegankelijk en bezoekers kunnen op verschillende punten een pauze nemen op een bank.

Sinusbeheer voor bloemrijk hooiland en bijenburcht

De ontwerpers kozen voor extensief maaibeheer van het hooiland, meer specifiek sinusbeheer. Hierbij worden bij het maaien van het wandelpad telkens nieuwe maaiblokken afgebakend die twee- of driejaarlijks een maaibeurt krijgen. Door grassen te maaien wanneer ze alle voedingstoffen uit de bodem hebben gehaald ontstaat er verschraling en krijgen andere kruiden en wilde bloemen meer kans om te ontwikkelen. Zo werk je toe naar een bloemrijk hooiland. Bovendien krijgen insecten de kans om bloeiende planten te vinden en ook andere kleinere dieren profiteren ervan mee. Daarnaast kreeg de site een bijenburcht. Een bijenburcht biedt nestgelegenheid voor verschillende soorten bijen. Niet enkel metselbijen maar ook verschillende soorten graafbijtjes houden van een warme, kale en zonbeschenen heuvel om hun eitjes te kunnen leggen.

© RLSD
© RLSD
© RLSD
© RLSD
© RLSD
© RLSD
© RLSD
© RLSD
© RLSD
© RLSD
© RLSD

Uitvoering (voorjaar 2025)

De groendienst bereidde de uitvoeringsfase voor door het achterstallig beheer aan te pakken. De oude moestuinmuur werd helemaal proper gezet zodat herstellingswerken in een latere fase kunnen plaatsvinden. Ook de standplaats van de oude monumentale kastanjebomen werd ontdaan van spontane bosopslag. Zo komt ook het oude landschapspark weer tot zijn recht. Natuurlijk houden we ook rekening met de impact op de aanwezige fauna en flora en worden her en der nieuwe groepjes inheemse struiken aangeplant. Het grote bramenstruweel wordt om die reden maar deels teruggedrongen, vele kleine zangvogels vinden hier nestgelegenheid. Na het broedseizoen wordt deze wel deels teruggezet en wordt er een pad gemaaid naar de beek.

In juni startten de inrichtingswerken met een nieuw lang wandelpad dat aansluit op de bestaande wandelpaden in het kasteelpark. Bijzonder is het lange rechte pad dat de loop volgt van het oorsponkelijke moestuinpad dat er destijds lag. De wandelpaden zijn integraal toegankelijk en je zal op verschillende plekken kunnen rusten op een bank. Naast de wandelpaden zullen de graspaden op een ecologische manier gemaaid bijven zodat iedereen de natuur ingetrokken wordt. Voor de kinderen komt er een speeloase met heuvels, zand, water en klauterelementen. Buurtbewoners kunnen elkaar ontmoeten op een lange picknickbank. Verpozen onder de Corsicaanse Den geeft een bijzondere blik op het kerkje van Bazel (Sint-Petruskerk).

Maaibeheer en bijenburcht (voorjaar 2024)

In afwachting van de opstart van de werken start de groendienst van de gemeente reeds met het extensieve beheer van het hooiland. We kiezen voor een sinusbeheer, waarbij het wandelpad op een organische manier gemaaid wordt en zo steeds nieuwe maaiblokken afbakent die twee of drie jaarlijks gemaaid worden. Op deze manier werken we toe naar een bloemrijk hooiland. De grassen worden onderdrukt door te maaien wanneer ze alle voedingstoffen uit de bodem hebben gehaald, vervolgens wordt het maaisel afgevoerd. Zo treedt er verschraling op en krijgen andere kruiden en wilde bloemen meer kans om te ontwikkelen. Sinusbeheer is een manier om gefaseerd te maaien zodat insecten wel nog steeds bloeiende planten vinden, ook andere kleinere dieren profiteren hiervan mee. Bovendien legde de groendienst een bijenburcht aan. Een bijenburcht biedt nestgelegenheid voor verschillende soorten bijen, niet enkel metselbijen, maar ook verschillende soorten graafbijtjes houden van een warme, kale heuvel die zonbeschenen is om hun eitjes te kunnen leggen.

Lees meer over sinusbeheer

Participatie: wat zijn de noden, wensen en dromen van de buurt?

In een eerste fase werd een participatiemoment georganiseerd op zondag 26 maart 2023 om te ontdekken wat buurtbewoners vinden van het terrein. Wat mag er veranderen en wat mag bijven? Welke nieuwe elementen wil men toevoegen? Ook de kinderen en jongeren uit de gemeente werden bevraagd. Verschillende doelgroepen en actoren gingen actief aan de slag met de vraag hoe de voormalige paardenweide naast het kasteel van Wissekerke ingericht kan worden als een nieuw buurtpark.

© RLSD
© RLSD
© RLSD
© RLSD
© RLSD
© RLSD
© RLSD
© RLSD

Meer sfeerbeelden vind je in ons Flickr-album! 

Naar Flickr!
© RLSD
© RLSD
© RLSD

Beelden voormalige moestuin

© RLSD
© RLSD
© RLSD
© RLSD
© RLSD
© RLSD

Financiering

De herinrichting wordt geraamd op 80.000 euro en wordt financieel mee mogelijk gemaakt dankzij de steun van Provincie Oost-Vlaanderen.

Misschien vind je dit ook interessant: